KİRA STOPAJI NEDİR?

Kira stopajı kiraya verilen mülkler için uygulanması gereken vergi türüdür. Ülkemizde yürürlükte olan vergi sistemi bireylerin kazandıkları geliri ve sahip oldukları mallarını beyan ederek hesaplanan vergiyi ödemeleri üzerine bir mantığa sahiptir. Ancak bazı durumlarda bireyler vergi beyanında bulunmasa bile gelirlerinden kesinti yapılır. Stopaj vergisi bu şekilde alınır. Kişinin sahip olduğu gelir henüz kendisine geçmeden vergi kesintisi yapılır. İşverenler çalışanlarının hizmeti karşısında ödeme yapacakları sırada stopaj vergisini keserek vergi dairesine yatırırlar. Bu durum çalışanlar için avantajlıdır. Çünkü ödeme aldıktan sonra vergi tutarını beyan etmek ve ödemekle uğraşmalarına gerek kalmaz.

Stopaj vergisi içerisine kira ödemeleri, kar payları, personel hizmet ödemeleri ve serbest meslek ödemeleri girer. Bunlar içerisinden kira stopajı yalnızca ticari mülklere uygulanması yönüyle ayrılır. Gelir vergisi kanununun 94.maddesi gereğince ticari taşınmaz gayrimenkuller için kira stopaj vergisi ödenmesi zorunlu kılınmıştır.

Kira Stopajı Kim Tarafından Ödenir?

Vergi ödemeleri ve muhasebe ile ilgili konularda karşımıza çıkan stopaj kelimesi sözlükte ön kesinti olarak tanımlanmıştır. Ödenmesi gereken tutar ticari gayrimenkulü kiralayan tüzel kişiden tahsis edilir. Ticari bir mülk için kira sözleşmesi yaparken kira stopaj bedelini göz önünde bulundurarak hesaplama yapmanızı öneririz. Size sunulan kira bedeli az gibi gelebilir, ancak içerisine kira stopaj bedeli eklendiğinde fazla bulabilirsiniz. Brüt kiranın ne kadar olduğunu sorarak aylık ödemeniz gereken miktarı öğrenebilirsiniz.

Mülk sahibine kira ödemesi yapılmadan önce kira stopajı ödenmiş olur. Ödeme yapılmadığında üzerine temerrüt faizi biner. Bu nedenle mülk sahibinden ziyade kiracıların bu konuda titiz davranması gerekir. Ödememeye devam edilmesi halinde ise kiracıyı tahliye etme işlemleri başlatılabilir.

Kira Stopajı Alınmasının Amacı Nedir?

Mülk sahibi ve kiracılar arasındaki ilişkinin sağlıklı bir şekilde yürümesi için vergilendirme yapılır. Kanunlar gereğince ticari mülk kiralayan kişilerin belirli zamanlarda vergi ödemesi gerekir. Kiracının stopaj ödemek zorunda olması uzun süre tartışma konusu olmuştur. Ancak böyle bir sistemin uygulanmasının kolaylık sağlamak gibi bir amacı vardır. Vergi sisteminin esas amacı halktan alınan vergilerle yine halka hizmet etmektir. Böyle bir sistemde halkın vergilerini ödemesi ülkenin refahı için gereklidir. Ülkedeki bireyler bu sorumluluk bilincine sahip olduklarında vergi ödemeleri konusunda bir sıkıntı yaşanmayacaktır. Ancak geçiş tecrübeler ve ödeme sırasında yaşanan aksilikler devleti vergi konusunda bir takım düzenlemeler yapmaya itmiştir. Kira stopajı alınması da bunlardan biridir.

Kira stopajı Türkiye sınırları içerisinde yaşayan kişilerden vergilerin pratik bir şekilde toplanmasını sağlar. Ödeme süresi geciktiğinde alınan vergi enflasyona göre düşük kalacağından aradaki kayıpların azalması amaçlanır. Devletin kira stopajı talep etmesinin nedeni vergi kaçaklarının önüne geçmektir.

Mülk sahipleri stopajı ödemeyen kişileri ilgili makamlara bildirebildikleri için ödenmeyen vergileri tespit etmek daha kolay olur.

Kira Stopajı Ne Zaman Ödenmelidir?

Kira stopajının ne zaman ödenmesi gerektiği her yılbaşında Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklanır. Stopaj bedelinin nasıl ödeneceği kira ödeme periyoduna göre belirlenir. Kiracı üç aylık toplu ödeme yapan kişiler aylık ve üç aylık ödeme planına tabi tutulur. Aylık ödeme yapan kiracılar ödemeyi takip eden ayın 26’sına kadar hesaplanan ücreti yatırmalıdır. Üç aylık ödeme yapan kiracılar ise üçüncü ayı takip eden ayın 26’sına kadar bu ödemeyi yapabilir. Buna ek olarak yıllık beyanname verilerek Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere 2 eşit takside bölünerek de yapılabilir. Ödeme ticari mülkün sahibi adına vergi dairesi üzerinden ya da vergi tahsil etmek için görevlendirilen bankalar aracılığıyla yapılabilir. Olumsuz bir durumla karşılaşmamak için ödeme zamanlarını kaçırmamak gerekir.

Ödemenin yapılıp yapılmadığını E-devlet üzerinden görüntüleyebilirsiniz. Bunun için hesabınıza giriş yaptıktan sonra “adıma yapılan kesintiler (stopaj)” sayfasına girmeniz yeterlidir. Ödeme yapılmamışsa kiracının tahliye edilmesini talep edebilirsiniz.

Kira Stopajından Nasıl Muaf Olunur?

Ticari bir yer kiralayan Türkiye vatandaşları için kira stopajından muaf olmak için yapılabilecek bir şey yoktur. Normal mülk sahipleri stopaj ödemekle yükümlü değildir. Stopaj kesilmeden önce yıl içerisinde elde edilen kira geliri 49 bin TL’yi geçerse ertesi yıl bunu beyan eder. Hesaplanan gelir vergisinden kiracının ödediği stopajlar çıkarılır. Bakiye artı çıkarsa ödemesi gereken miktar var demektir. Ancak eksi çıkması durumunda kiracıya iade yapılır.

Ancak bazı durumlarda Gelir Vergisi Konunu gereğince kira stopaj vergisi ödenmesine gerek görülmez. Buna göre; yurtdışındaki biri işverenden maaş alan hizmet erbabı, yabancı elçilik ve konsoloslukta görev yaparken 16.maddeden yararlanmayan memurlar, Maliye Bakanlığı tarafından yıllık beyanname gösterilmesi gereken ödemeleri yapacak kişilerden kira stopajı alınmaz. Yukarıdaki şartlardan birini sağlıyorsanız kira stopaj vergisi ödememek için başvuru yapabilirsiniz.

Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır?

Kira stopajının doğru hesaplanabilmesi için net kira ve brüt kira kavramlarının bilinmesi gerekir. Kiracının ticari mülk sahibine ödeyeceği bedel net kira olarak adlandırılır. Brüt kira ise stopaj ve net kira bedelinin toplanmasıyla elde edilen değerdir. Ticari kiralamalarda brüt kira dikkate alınarak kira stopaj hesabı yapılır. Kiracılar brüt kirayı öğrenerek aylık harcamalarını tespit edebilirler. Ticari mülk sahibinin eline her ay geçecek ücret ise net kira geliridir.

Bürüt kira bedelinin %20’si alınarak stopaj bedeli bulunabilir. Bir örnekle açıklamak gerekirse; bürüt kira bedeli 2500 TL olan bir işyeri için (2500×20)/100 yapılarak stopaj bedeli hesaplanır. Brüt kiradan stopaj bedeli çıkarıldığında net kira değeri elde edilir. Bu değer ticari mülk sahibinin eline geçen kira bedelidir.

2021 Kira Stopaj Bedeli Nedir?

Kira stopaj bedelinde yıllara bağlı olarak artma ve azalma görülebilir. Güncel kararları takip ederek avantaj sağlanan bir zamanda ödeme yapabilirsiniz. Bu sayede kira yükünüzde azalma olacaktır. Geçen yıl Cumhurbaşkanı kararı ile stopaj vergileri 31.12.2020 tarihine kadar %10’a düşürülmüştü. Bu yıl %20 oranında alınması beklenen vergilerin indirim süresi uzatıldı. Yeni eklenen maddeyle %10 oranının 31.05.2021 tarihine kadar devam edeceği belirtildi. Buna göre hesaplandığında ödeyeceğiniz stopaj bedeli daha az olacaktır. İndirimden yararlanmak için önümüzdeki aylarda stopaj bedelini ödeyebilirsiniz. Bunun yanı sıra gelecek yılın bedelini de hesaplatarak indirimli fiyat üzerinden ödeme yapma fırsatınız vardır. Kiracılar için avantajlı olan bu durumundan faydalanmanızı tavsiye ederiz.

KDV Hesaplamasının Kira Stopajı İle İlgisi Nedir?

Ticari kira sözleşmesi, söz konusu ticari mülkün belirli bir zaman aralığında kiracıya bırakılması ve kiracının da karşılık olarak üstleneceği kira bedelini ödemeyi kabul ettiği bir sözleşme türüdür. Stopaj bedelinin sözleşmede nasıl bir yer edindiği ise merak konusu. Sözleşmede net kira bedeline yer verilir. Net kira bedeli üzerine güncel stopaj oranı eklenerek mülk sahibi adına vergi dairesine ödeme yapılır. Bu işlemler sırasında “KDV oranı hesaplanırken hangi değer esas alınır” sorusu akılları karıştırır. Bu bedel sözleşmede belirtilen aylık net kira bedeli üzerinden değil, brüt kira bedeline göre hesaplanır. Kiracılar stopajın üzerine bir de KDV yükü geldiği için bu uygulamadan memnun değildir. İlerleyen zamanlarda kira stopajı ve KDV konusunda yeni düzenlemeler yapılarak mağduriyetin giderilmesi beklenmektedir.